Ín Kayřt Formu
 

Videolarımız
Etkinliklerimizden görüntüler...

Eğitim Kadromuz
Profesyonel Eğitmenlerimizi daha iyi tanıyalım...

Teşekkür Mektupları


ANKET

LİNKLER
Bahçelievler Rehberlik Araştırma Merkezi
İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme

 

 
Z─░H─░NSEL ENGELL─░LERDE A─░LE E─×─░T─░M─░N─░N GERE─×─░ ve ├ľNEM─░

  Aile; sayg─▒, mutluluk, huzur, koruma, payla┼čma, g├╝ven, birlik beraberlik gibi olgular─▒ i├žinde bar─▒nd─▒ran sosyal bir kurumdur. Anayasam─▒z─▒n 41. maddesine g├Âre ÔÇťAile, T├╝rk toplumunun temelidir.ÔÇŁ denmektedir. Ailenin ├Ânemini vurgulayan bu madde toplumsal olarak bak─▒┼č a├ž─▒m─▒z─▒ net bir ┼čekilde yans─▒tmaktad─▒r. Yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar sonucu ├╝lkemizde 7.5 milyon engelli birey vard─▒r. Yakla┼č─▒k olarak 35 ÔÇô 40 milyonluk bir kesimi etkileyen 7.5 milyonluk kesimin ├Ânemi hi├žbir zaman yads─▒nmamal─▒d─▒r. Ailelerin en ├Ânemli sorumlulu─ču ├žocuklar─▒n─▒ en iyi ┼čekilde yeti┼čtirmeleridir. Zihinsel engelli ├žocuklar, di─čer ├žocuklardan daha fazla e─čitilmeye, sevilmeye ve temel gereksinimlerinin kar┼č─▒lanmas─▒na gereksinim duyarlar. Aralar─▒nda tek bir fark vard─▒r bu da e─čimlerinde ki ara├ž gere├ž ve y├Ântem farkl─▒l─▒─č─▒d─▒r. Burada ├Ânemli olan ailelerin; ├žocuklar─▒na iyi bir e─čitim verebilmeleri ve ileride ki e─čitim ├Â─čretim ya┼čam─▒nda ├╝zerlerine d├╝┼čen g├Ârevleri yerine getirebilmeleri i├žin ├žocuklar─▒n─▒n ├Âzr├╝ hakk─▒nda bilgi sahibi olmalar─▒ gerekti─čidir. Bug├╝ne kadar ├Âzel e─čitime gereksinim duyan ├žocu─čun e─čitiminde ve geli┼čiminde do─čal e─čitimci rol├╝n├╝ ├╝stlenen aileler maalesef g├Âz ard─▒ edilmi┼č, e─čitimde uygulay─▒c─▒ olmaktan ├žok, bilgi al─▒c─▒ olarak rol oynam─▒┼člard─▒r. Oysa aile e─čitiminin odak noktas─▒, ├žocuk ve ├žocukla olan ili┼čkilerdir. Zihinsel engelli ├žocu─čun do─čmas─▒, aile i├ži ili┼čkileri etkileyecek bir unsur oldu─čuna g├Âre bu noktada dan─▒┼čmanlar─▒n ├žal─▒┼čmalar─▒ ├Ânemli bir yer tutmaktad─▒r.

   Engelli bir ├žocu─ča sahip olan ailelerin tepkilerini ele almakta fayda vard─▒r. Ailelerin farkl─▒ ├Âzellikleri olan ├žocuklar─▒ oldu─čunu ├Â─črendikleri anda karmakar─▒┼č─▒k duygular i├žine girmeleri ka├ž─▒n─▒lmaz olacakt─▒r. Bu karma┼č─▒k duygular bas─▒ psikolojik tepkilere neden olur. Bunlardan ba┼čl─▒calar─▒; belirsizlik (Amcas─▒ da b├Âyleydi, ge├ž konu┼čtu), ┼čok (Her ┼čey bir anda durdu), inkar (S├╝rekli bilgi toplan─▒r ├žocu─ča konan te┼čhisle uyup uymad─▒─č─▒na bak─▒l─▒r), su├žluluk (E┼čler su├žlan─▒r. Ke┼čke hamilelik s─▒ras─▒nda biraz daha dikkatli olsayd─▒m), k─▒zg─▒nl─▒k (Niye benim ba┼č─▒ma geldi?), depresyon (T├╝kenmi┼člik, yorgunluk, a─člama n├Âbetleri) ve kabuld├╝r (Ger├žek├ži plan ve beklentiler). Engelli ├žocuklar─▒n ailelerinin ge├žirdi─či a┼čamalar bir noktaya kadar benzerlik g├Âstermekle birlikte anne babalar zaman zaman bu a┼čamalar aras─▒nda gidip gelebilir yada bir a┼čamaya tak─▒l─▒p kalabilirler. Bu durumu etkileyen sebepler, ki┼čilik ├Âzellikleri, e─čitim, sosyo-ekonomik d├╝zey ve di─čer insanlar─▒n tutumu gibi aileden aileye de─či┼čiklik g├Âsteren sebeplerdir. ├çocuk do─čdu─čunda art─▒k aile yeni bir hayata al─▒┼čmak zorundad─▒r. ├ço─ču evlilikler bu sebepten dolay─▒ bitebilmektedir. Baz─▒ aileler utan├žtan ├žocuklar─▒yla birlikte d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kamazlar. Aile i├žin sosyal ├ževre k├╝├ž├╝lebilir. ├ľnemli olan ailenin ├žocu─ču oldu─ču gibi kabul etmesi ve yeniden hayatlar─▒na uyum sa─člamalar─▒ i├žin gerekli deste─či almas─▒d─▒r.

   ÔÇť├çocu─čun engelli olu┼čunun ├Â─črenilmesinin yaratt─▒─č─▒ ilk psikolojik etkiler ge├žtik ten sonra anne babalarda engelli ├žocu─ča y├Ânelik olarak baz─▒ genelle┼čtirilmi┼č tutumlar olu┼čmaktad─▒r. Bu tutumlar de─či┼čik bi├žimlerde g├Âr├╝lmektedir.

   1) Fazla koruyucu tutum: Zihinsel engelli ├žocuklar─▒n aileleri aras─▒nda en ├žok g├Âr├╝len tutum olarak bilinir. Aile ├žocuk i├žin kendilerince uygun g├Ârd├╝─č├╝ her t├╝rl├╝ g├╝venlik ├Â─česine dikkat eder. Aile d─▒┼č─▒nda tehlike, alay edilme, ay─▒plama vard─▒r. Engelli ├žocuk bu d├╝nya i├žinde tutulmaya ├žal─▒┼č─▒l─▒r. Hatta baz─▒ vakalarda engelli ├žocuk misafirin yan─▒na bile ├ž─▒kart─▒lmaz. Aile ├žocu─čun her ihtiyac─▒n─▒ kendi i├žinde kar┼č─▒lamaya ├žal─▒┼č─▒r bu da ├žocu─čun ailesine ba─č─▒ml─▒ olmas─▒na neden olur.
   2) Ayr─▒cal─▒kl─▒ tutum: ├çocu─ča aile i├žinde engelli oldu─ču i├žin baz─▒ ├Âzel haklar tan─▒n─▒r. Bu da di─čer ├žocuklar─▒n ihmal edilmesine vesile olur. Bu do─čru kurulmas─▒ gereken bir dengedir. Tabi bu tutumun tam terside olabilir. Engelli oldu─ču i├žin problemli olan ├žocu─ču bir kenara itip ilgisini di─čer ├žocu─ča vermek, g├Âstermek bu tutumun i├žinde varsay─▒labilir.
   3) Her ┼čey ├Âz├╝rl├╝ i├žin tutumu: Bu tutumda aile normal ya┼čant─▒s─▒n─▒ kaybeder. Aile i├žinde herkes maddi, manevi her t├╝rl├╝ fedakarl─▒kta bulunur. B├╝t├╝n bireyler kendilerini engelli ├žocu─ča adam─▒┼člard─▒r.
   4) ├ľz├╝rl├╝ ├žocu─ču reddeden tutum: Engelli ├žocuk bir dert olarak g├Âr├╝l├╝r. Her ┼čey i├žin bir ayak ba─č─▒d─▒r, engelli ├žocuktan kurtulmak gerekir. ─░hmal edilir, bir odaya kapat─▒l─▒r, temel gereksinimleri doyurulmaz ve kar┼č─▒lanmaz.
   5) ├ľzr├╝ reddeden tutum: Baz─▒ aileler ├žocu─čun engelli olu┼čunu kabul etmez. Onlara toz kondurmazlar. Ailelere g├Âre ├žocuk sa─čl─▒kl─▒d─▒r ve bir engeli yoktur. Bunu ├ževrelerine ve kendilerine inand─▒rmaya ├žal─▒┼č─▒rlar.
   6) ├ľz├╝rden yararlanma tutumu: Aile engelli ├žocu─čun bu zedelenmesini ÔÇťHer zaman her yerde olabildi─čince sergileyerek ├ževrenin dikkatini ├žekmeye ├žal─▒┼č─▒r.ÔÇŁ Bu dikkat ├žekmenin amac─▒ ac─▒nd─▒rmak ve yard─▒m toplamakt─▒r.
   7) Normal tutum: Aile; engelli ├žocu─ču oldu─ču gibi kabul eder ve ├žocu─čun gereksinimlerine uygun geli┼čim ortam─▒n─▒ haz─▒rlar.

   Zihinsel engelli ├žocu─čun e─čitiminde en ├Ânemli ve etkili ortam, do─čal olarak i├žerisinde bulundu─ču aile ├ževresidir. Ebeveynlerin, engelli ├žocu─čuna kar┼č─▒ g├Ârevleri normal ├žocuklar─▒na g├Âre farkl─▒l─▒klar g├Âsterir. Ailenin bu g├Ârevi zihinsel engelli ├žocu─čun engelinin zaman─▒nda anla┼č─▒lmas─▒ndan, ├žocu─čun topluma ve kendisine kazand─▒rma s├╝reci boyunca devam eder. Zihinsel engelli ├žocuklara ili┼čkin ├žal─▒┼čmalar uzun y─▒llar boyunca yaln─▒zca onlara ve engelinin getirdi─či gereksinimlere y├Ânelmi┼č ailelerin e─čitimine ├žok az yer verilmi┼čtir. Oysa ├žocu─čun e─čitiminde en ├Ânemli ├Â─če ailedir. ÔÇť─░lk kez b├Âylesi bir durumla kar┼č─▒la┼čan aile, sorunu nas─▒l ├ž├Âzece─či, nas─▒l davranmas─▒ gerekti─či konusunda bilgili de─čildir. Bilgilendirme konusunda ki g├Ârevler psikolojik dan─▒┼čman ve rehberlik uzmanlar─▒ ile ├Âzel e─čitim uzmanlar─▒na d├╝┼čmektedir.ÔÇŁ

   ÔÇťAile e─čitimi ├žal─▒┼čmalar─▒; yetersizli─či olan ├žocu─čun ya┼č─▒na ve dolay─▒s─▒yla bir kuruma yerle┼čtirilmi┼č olup olmamas─▒na ba─čl─▒ olarak temelde eve dayal─▒ ve kuruma dayal─▒ ┼čeklinde ikiye ayr─▒lmaktad─▒r.ÔÇŁ 
   Eve dayal─▒ aile e─čitimi; haftada yada 5 g├╝nde bir olmak ├╝zere e─čitimcinin engeli olan ├žocu─čun evine gitmesi, ├žocu─čun yapabildiklerini aileyle beraber de─čerlendirmesi, ├žocu─čun yapabildiklerine dayal─▒ olarak ama├žlar─▒n belirlenmesi, bu ama├žlar─▒n nas─▒l ger├žekle┼čtirilece─činin e─čitimci taraf─▒ndan aileye g├Âsterilmesi basamaklar─▒ndan olu┼čur.
   Kuruma dayal─▒ aile e─čitim programlar─▒ ise, ailenin ├žocuklar─▒n─▒n davran─▒┼člar─▒yla ba┼č etmede kullanacaklar─▒ y├Ântem ve i┼člem s├╝re├žlerini g├Âstermeyi ama├žlar. Genellikle 8 ÔÇô 10 hafta yeterli olur. Bu e─čitimlerin yararlar─▒ ┼ču ┼čekilde ├Âzetlenebilir. Bunlardan birincisi, ebeveynler ├žocuklar─▒n─▒n geli┼čimini, g├╝├žl├╝ ve zay─▒f y├Ânlerini ├Â─črenir. ─░kincisi, e─čitim program─▒na karar verme, e─čitimini ├╝stlenme, hak ve sorumluluklar─▒n payla┼č─▒lmas─▒n─▒n ├Â─črenilmesidir. ├ť├ž├╝nc├╝s├╝, aile e─čitim program─▒ hakk─▒nda bilgilendirilerek kendilerine d├╝┼čen g├Ârevi yerine getirmeleri sa─član─▒r. D├Ârd├╝nc├╝s├╝, ailenin okul program─▒n─▒ evde uygulaman─▒n etkili yollar─▒n─▒ aramalar─▒na olanak sa─člar. Be┼čincisi, engelli ├žocuklar─▒n e─čitimleri i├žin ┼čimdiki ve gelecekteki en ├Ânemli kaynaklar─▒n─▒n fark─▒na var─▒lmas─▒n─▒n sa─članmas─▒d─▒r. Son olarak alt─▒nc─▒ ise engelli ├žocuklar─▒na yard─▒m etmekten dolay─▒ kendilerini psikolojik olarak rahatlam─▒┼č hissetmeleridir.

   Uzman e─čitimcinin veya dan─▒┼čman─▒n anne baba e─čitiminde izleyece─či yollar ┼ču ┼čekilde ├Âzetlenebilir;
   1) Zihinsel engeli olan ├žocuklar─▒n ├Â─čretmenleriyle ebeveynler aras─▒nda i├žten bir ili┼čki kurulmal─▒d─▒r.
   2) Gereksiz ve hatal─▒ tesellilere ve inkarlara gidilmeden, ailenin varolan su├žluluk duygular─▒n─▒ gidermeye ├žal─▒┼č─▒lmal─▒d─▒r.
   3) Ebeveynlerin a┼č─▒r─▒ kollay─▒c─▒ tutumlar─▒n─▒n ├žocuk geli┼čmesini olumsuz y├Ânde etkileyece─čini g├Âsterip ├žocu─ču daha ba─č─▒ms─▒z k─▒lmalar─▒nda yard─▒mc─▒ olunmal─▒d─▒r.
   4) ├çocu─čun geli┼čme olana─č─▒ bulundu─čunu g├Âstermeli yeteneklerini ger├žek├ži olarak de─čerlendirilip desteklenmesini sa─člamal─▒d─▒r.
   5) Ebeveynlere zeka gerili─či olan ├žocu─čun durumu g├Âsterilmeli, anlat─▒lmal─▒ ve yava┼č yava┼č kabul etmesi sa─članmal─▒d─▒r.
   6) Ebeveynlerle ihtiyac─▒na ve duruma g├Âre m├╝mk├╝n oldu─ču kadar g├Âr├╝┼čme yap─▒lmal─▒ ve problem hakk─▒nda teselli olmas─▒ sa─članmal─▒d─▒r.
   7) Ebeveynler okula toplanacak ├žocuklar─▒ okul etkinlikleri i├žinde g├Ârmeleri sa─članmal─▒, ba┼čka kimselerinde benzer problemlere sahip olduklar─▒ g├Âsterilmeli ve ailelerin problemler ├╝zerinde kendi aralar─▒nda bireysel ve grup├ža konu┼čmalar─▒ sa─članmal─▒, uygun ├ž├Âz├╝m yollar─▒ bulmalar─▒na olanak verilmelidir.
   8) Ebeveynlere okulda ├žocu─ča yapt─▒r─▒lan faaliyetlerin ve kazand─▒r─▒lmaya ├žal─▒┼č─▒lan al─▒┼čkanl─▒klar─▒n devam ettirilmesi g├Âsterilerek telkin edilmeli, ├žocuklar─▒n neleri ne derece yapabilecekleri anlat─▒lmal─▒d─▒r.

   Sonu├ž olarak bug├╝ne kadar g├Âz ard─▒ edilen ailelerin asl─▒nda, zihinsel engelli ├žocuklar─▒n e─čitiminde en ├Ânemli unsurlardan biri oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝yorum. Burada esas dikkat edilecek nokta bana g├Âre bu e─čitimin kim taraf─▒ndan ve nas─▒l verilece─čidir. Bu aile e─čitimini dan─▒┼čman verirse, hem aileler ├žocuklar─▒n─▒n e─čitimine nas─▒l katk─▒da bulunacaklar─▒n─▒ ├Â─črenir hem de ailenin i├žinde bulundu─ču psikolojik durumda, ailenin bu stres fakt├Ârlerine uyum sa─člay─▒p ├ž├Âz├╝mlemesi sa─članabilir. E─čer bu alanda uzman bir dan─▒┼čman yoksa, ├Âzel e─čitim uzman─▒ da psikolojik yard─▒mla ilgili gerekli y├Ânlendirmeleri yaparak aile e─čitimini verebilir. Bu e─čitim, engelle ilgili bilimsel b├╝t├╝n ├Â─čeleri i├žinde bar─▒nd─▒rmal─▒d─▒r. K├╝├ž├╝k el bro┼č├╝rleri, doktorlar─▒n, dan─▒┼čmanlar─▒n aktaraca─č─▒ bilgilerle bu bilimsel ├Â─čeler ailelere sa─članabilir.

   S─▒ras─▒yla ailenin ilk psikolojik tepkilerinden, bu tepkilerin sonucunda ailelerin tutumlar─▒ndan, aile e─čitim ├žal─▒┼čmalar─▒ndan, dan─▒┼čman─▒n izleyece─či yollardan ve dan─▒┼čman─▒n dikkat etmesi gereken ana noktalardan bahsettim. Bu bahsetti─čim ├Â─čeler bana g├Âre aile e─čitimi i├žin yeterli olacak ana noktalard─▒r. Ama bu konu ├žo─čunlukla g├Âz ard─▒ edilmi┼č oldu─ču i├žin yeterli veri ve kaynak yoktur. Baz─▒ ├╝niversitelerin ilgili b├Âl├╝mlerinde (├çocuk geli┼čimi, ├ľzel e─čitim ├Â─čretenli─či vs.) ders olarak verilen bu konu bence daha fazla ara┼čt─▒r─▒lmal─▒ ve s─▒n─▒rlar─▒ iyi ├žizilmelidir.

 



 
     
 
Duyurular
 
     

Yararlı Bilgiler
Otizm nedir ?
Otizm ile Ya┼čamaya Ba┼člamak?
Zeka Problemleri
├ľ─črenme G├╝├žl├╝kleri
Kekeleme
Fonolojik Bozukluk
Bedensel Engel
├ľfke N├Âbetleriyle Ba┼ča ├ç─▒kmak
Pasif-Agresif Ki┼čilik Bozuklu─ču
Zihinsel Engellilerde Aile E─čitiminin ├ľnemi
Mental Reterdasyon (zihinsel gerilik)
Disleksi
Down Sendromu
Zihinsel ├ľz├╝rl├╝ Bireyin ├ľzellikleri
Asperger Sendromu
A┼č─▒r─▒ Hareketlilik (hiperaktivite)
Cerebral Palsy (beyin felci)
Rett Sendromu
Epilepsi (sara)